layout-wrota-lipiec2014-tlo-pustakostka

promocja.

layout-wrota-lipiec2014-przestrzen

mowiaca przegladarka 

 

wrotapodkarpackie.pl

layout-wrota-lipiec2014-tlo-wrota-glowna

layout-wrota-lipiec2014-tlo-przedmiot-puste

 

Cmolas - przeniesiony kościół

Pierwotny kościół, zwany zwyczajowo „cudownym” lub „szpitalnym” – związany z objawieniem, jakiego w 1585 roku doznał 13-letni Wojciech Borowiusz, syn miejscowego szlachcica – położony jest obecnie w centrum wsi, na wzgórzu po dawnym, drewnianym kościele parafialnym (pw. św.św. Stanisława i Wojciecha). Na przykościelnym terenie zachowane są pozostałości fundamentów i podwalin oraz krypty grobowej.

Budynek światyni wzniesiono w konstrukcji zrębowej, z wieżą konstrukcji słupowo-ramowej. Ściany poszyte są gontem, a wieża i soboty oszalowane deskami w układzie pionowym. Wnętrze nakryte jest płaskim stropem. Ściana tęczowa o wykroju prostokątnym z belką tęczową, na której barokowy krucyfiks z XVII w. Na belce nadproża wejścia zachodniego zachował się napis dotyczący budowy kościoła oraz data jego konsekracji: „1674”. Wnętrze, zarówno ściany jak i strop, dekorowane jest polichromią pochodzącą z ok. 1735 r., kiedy to kościół gruntownie odnowiono. Są to późnobarokowe malowidła figuralno-ornamentalne z iluzjonistycznymi podziałami architektonicznymi.

Powstanie szpitalnego kościoła (pierwotnie kaplicy) w Cmolasie związane jest z historią objawienia, jakie miało miejsce w 1585 r. Fundatorem kaplicy i szpitala był w 1646 r. właśnie Wojciech Borowiusz – ten, któremu objawił się Chrystus w tajemnicy Przemienienia. Borowiusz został później księdzem, doktorem teologii i filozofii, profesorem i czterokrotnym rektorem Akademii Krakowskiej i prepozytem kolegiaty św. Floriana na krakowskim Kleparzu.

Obecny kościół zbudowany został (prawdopodobnie od nowa) w 1674 r. i w tym samym roku poświęcony przez bp. Mikołaja Oborskiego. Już wówczas słynął łaskami znajdujący się w kościele obraz Przemienienia Pańskiego (pochodzący z ok. połowy XVII w.), uznany w 1817 r. dekretem biskupa przemyskiego Antoniego Dąb-Gołaszewskiego za cudowny. W 1735 r. kościółek został gruntownie odnowiony dzięki staraniom Pawła Sanguszki (prawdopodobnie przebudowano wówczas wieżę, dodano dwa przedsionki, a wnętrze ozdobiono polichromią).

W okresie rozbiorowym fundacja szpitala została skasowana przez cesarza Józefa II. W końcu XIX w. obiekt gruntownie odnowiono, a przed 1900 r. dawną polichromię we wnętrzu pokryto szalunkiem i nowymi malowidłami. Kościółek remontowano także w 1930 r. W latach 1957-1961 w bezpośrednim sąsiedztwie drewnianego kościółka wybudowano nową, murowaną świątynię. 
W 1992 r. kościółek przeniesiono na miejsce dawnego drewnianego kościoła parafialnego w Cmolasie (przeniesionego w 1979 r. do Poręb Dymarskich). W 1992 r. odsłonięto polichromię (datowaną na 1735 r.), a w 1994 r. zakończono jej konserwację.

Źródło: www.podkarpackie.pl - „Szlakiem architektury drewnianej”