layout-wrota-lipiec2014-tlo-pustakostka

promocja.

layout-wrota-lipiec2014-przestrzen

mowiaca przegladarka 

 

wrotapodkarpackie.pl

layout-wrota-lipiec2014-tlo-wrota-glowna

layout-wrota-lipiec2014-tlo-przedmiot-puste

 

Turystyka przyjazna środowisku - warsztaty w drodze - Polska - Słowacja

Czy jest coś piękniejszego od poznawania regionu z towarzyszeniem śpiewu ptaków, szumu drzew i traw? A kiedy jeszcze można to robić przemierzając go rowerem, dla wielu to jest już pełnia szczęścia. Takie wędrowanie to turystyka bez ingerencji w środowisko, przyjazna jemu i dająca szansę na prawdziwe jej poznanie i doznanie. O turystyce przyjaznej środowisku rozmawiali uczestnicy „Terenowych warsztatów dla przewodników, reprezentantów biur turystycznych, centrów informacji turystycznej, organizacji i instytucji działających na rzecz rozwoju Turystyki Przyjaznej Środowisku” w ramach projektu „Turystyka bez granic – wzmocnienie współpracy transgranicznej w turystyce w oparciu o zrównoważony rozwój” zorganizowanych przez Fundację Bieszczadzką. Podczas czterech dni (22-25 czerwca) przemierzyli trasę z Łukowego po słowacką Sninę i Zemplinske Hamre na rowerach. W warsztatach wzięli także udział przedstawiciele Departamentu Promocji i Turystyki.


Pierwszy przejazd rowerowy to trasa Łukowe – Kalnica – Sukowate – Huczwice – Rabe – Przełęcz Żebrak – Wola Michowa – Solinka do Roztok Górnych. Była to także okazja do sprawdzenia szlaków rowerowych, skali ich trudności, zobaczenia znajdujących się tu atrakcji przyrodniczych, zrobienia dokumentacji fotograficznej terenów, zabytków i atrakcji.

U północnych stoków Chryszczatej (997m n.p.m), pomiędzy terenami dawnych - nieistniejących obecnie wsi Huczwice oraz Sukowate, ulokowało się niewielkie malownicze jeziorko z „zagadkowymi”, charakterystycznymi kikutami drzew wystających ponad taflę wody. Jeziorko nie jest wytworem naturalnym, ale powstało przy pomocy człowieka poprzez spiętrzenie wody na płynącym tu potoku. Usypano tutaj kilkumetrowej wysokości tamę i wkrótce jeziorko zostało zasiedlone przez bobry. Malownicze „bobrowe dzieła” i piękne widoki przyciągają zarówno rowerzystów, jak i wędkarzy. Dla nas kapitalnym spotkaniem okazał się zlot członków organizacji „Stary koń”, skupiający ludzi – miłośników koni – z całej Polski. Na koniach i z malowniczym wozem wędrują bezdrożami Bieszczad…


Kolejny przystanek to Rabiański Potok, gdzie znajduje się studnia z zabawną żabką na kranie, a obok tablica informująca o znajdującym się tu źródle „Anna” z analizą fizykochemiczną zawartości wody. Jest to jedno z dwóch takich źródeł w Polsce (drugie w Kudowie), gdzie zawarte są minerały niezwykle użyteczne w leczeniu wielu chorób, między innymi schorzeń serca. Woda została zaklasyfikowana do najwyższej klasy czystości - Ia.

Kiedy część grupy zbliżała się przez Wolę Michową i Liszne do Roztok Górnych, inni mieli możliwość odwiedzić cmentarz i miejsce po cerkwi w Solince, dziś dosłownie mikroskopijnej miejscowości u podnóży Hyrlatej, bo liczącej zaledwie kilka domów. Niegdyś liczyła ponad 500 mieszkańców, lokowana była na prawie wołoskim w poł. XVI w. Po roku 1945 wszystkie zabudowania zniszczono, a mieszkańców wysiedlono. Teren cmentarza jest obecnie ogrodzony, z tablicą informującą o historii tego miejsca. Po wspięciu się na skarpę widać górujące stare drzewa, kilka krzyży i pozostałości fundamentów cerkwi.


Piątek to już przejazd z Roztok Górnych przez Przełęcz nad Roztokami, Ruske, Topole do Sniny. Po drodze jeszcze odwiedziny zbiornika wody pitnej Starina i punktu widokowego, z którego można zobaczyć całą jego okolicę, potem przez miejscowość Stackin uczestnicy warsztatów w drodze udali się w kierunku Sniny.

Region Sniny – najbardziej wysunięta na wschód część Słowacji – jest pograniczem dwóch kultur – rzymskiej i bizantyjskiej, świadectwem wspólnej egzystencji dwóch narodów: Słowaków i Rusinów, pograniczem z pewnym odosobnieniem i zachowaniem stanu pierwotnego, ciągle nieodkryty przez Europę. Nazwy wielu wsi na tym terenie podawane są w języku słowackim i rosyjskim, zachwycają stare drewniane cerkwie. W samym mieście, kiedyś ważnym ośrodku administracyjnym tych terenów oraz hutnictwa żelaza z rud w górach Wyhorlatu, znajduje się największy zabytek Sniny - klasycystyczny pałac z 1781 r. ze znajdującym się na dziedzińcu  posągiem Herkulesa odlanym z miejscowego żelaza w 1841 r. Dziś niemal w ruinie, choć można jeszcze odnaleźć ślady dawnego piękna i elegancji. Zachowała się również kaplica grobowa rodu Rhollów, właścicieli Sniny i budowniczych pałacu. Współczesna Snina to przede wszystkim punkt wypadowy dla wycieczek w Góry Bukowskie i Wyhorlat, którego szczyt Sninský Kameň (1006 m n.p.m.) góruje nad miastem.

Snina wita nas słońcem, co szczególnie jest ważne dla organizowanej przez słowackich partnerów projektu, imprezy plenerowej „Jánsky Jarmok” w Zemplinske Hamre, kilka kilometrów od Sniny ("Gazdovsky dvor" - Zemplinske Hamre, www. gotocarpathia.pl/node/76). Tutaj miała miejsce prezentacja projektu realizowanego już od 2009 r. „GoToCarpathia”, którego celem jest m.in. podniesienie jakości świadczonych usług turystycznych, polepszenie przepływu informacji dotyczących ofert turystycznych i wydarzeń kulturowo – turystycznych, wspólne wizyty studyjne, a także szkolenia i wyjazdy na targi turystyczne. Dwudniowe spotkanie pozwoliło na poznanie rękodzieła, folkloru i kuchni regionu Zemplin oraz na rozmowy z przedstawicielami słowackich organizacji turystycznych. Pobyt w Sninie zakończył się wejściem na Sninský Kameň i podziwianiem wspaniałego widoku na okolice Sniny.

 

Turystyka przyjazna środowisku, czyli jak najmniej ingerująca w przyrodę, jest obecnie coraz powszechniej poszukiwaną formą odpoczynku. Jest to także budowanie pozytywnych relacji pomiędzy branżą turystyczną a ochroną środowiska poprzez rozwijanie tych relacji, kształtowanie wzorców określonych zachowań, utrwalanie postaw według celów i zasad zrównoważonego rozwoju. Ogólnoświatowa zmiana w mentalności współczesnego człowieka tzw. „powrót do natury”, to fenomen końca XX w. i zarazem nowa filozofia życia, przyjazna naturze i wartościom ludzkim, wyznaczająca człowiekowi rolę opiekuna świata. Turystyka zrównoważona to koncepcja rozwoju przemysłu turystycznego w skali globalnej, która odnosi się zarówno do masowych, jak i niszowych form turystyki oraz do wszystkich miejsc turystycznej aktywności na świecie.

 Tekst i fot.: Izabela Fac